http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php Tue, 09 Feb 2010 10:52:18 +0100 20 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=53675 دکتر محمد عاصمی درگذشت

محمد عاصمی شاعر و نویسنده و پژوهشگر ایرانی روز شنبه در بیمارستانی در نزدیکی شهر مونیخ درگذشت. عاصمی در جوانی و پیش از کودتای ۲۸ مرداد با نشریات چپ همکاری داشت. عاصمی هنرپیشه تئاتر نیز بود و در تئاتر سعدی به روی صحنه می‌رفت. او از شاگردان عبدالحسین نوشین کارگردان تئاتر و عضو کمیته مرکزی حزب توده بود. دکتر عاصمی پس از کودتای ۲۸ مرداد ایران را ترک کرد و در آلمان اقامت گزید. او از فروردین ۱۳۴۲ نشریه کاوه را به زبان فارسی در مونیخ منتشر کرد. با کاوه گروه بزرگی از نویسندگان و پژوهشگران ایرانی همکاری داشتند. دکتر عاصمی به سرطان مری مبتلا بود و هنگام مرگ ۸۴ سال داشت.
]]> iran-goftogoo iran-goftogoo Sun, 13 Dec 2009 16:38:59 +0100 53675 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=2891 پاسارگاد غرق نمي‌شود


پاسارگاد اكنون براي 2500 راهنماي تور درآمد ايجاد كرده و در چشم انداز 20 ساله براي 60 هزار راهنما شغل ايجاد مي‌كند.

تهران- ميراث خبر
صنعت گردشگري-مرضيه نامدار: پاسارگاد مي تواند براي 2500 راهنماي تور در آمد ايجاد كرده و در چشم انداز 20 ساله براي 60 هزار راهنما شغل ايجادكند .
خبر آبگيري سد سيوند و از بين رفتن پاسارگاد به عنوان يكي از سمبل هاي كهن ايران زمين و از جاذبه هاي مهم گردشگري كشور، اين روزها موضوع پيام‌هايي است كه روي تلفن‌هاي همراه مي‌چرخد تا خطر از بين‌رفتن اين اثر و آثار مشابه را در بين دوستداران اين مرز و بوم زنده نگاه دارد. اين در حالي است كه كارشناسان و مسئولان اين پروژه معتقدند با آبگيري اين سد که احداث آن در منطقه تنگه بلاغي شيراز با طولي معادل ?? کيلومتر ازسال ???? شروع شده است آرامگاه کوروش کبير،سر سلسله هخامنشي ?کاخ دروازه ? کاخ بار عام و بسياري از آثار باستاني دوران ايلاميان به همراه ده ها اثر تاريخي كشف‌شده در محوطه درياچه سيوند به زير آب فرو نخواهد رفت.
جلال جامعي معاون برنامه ريزي سازمان آب منطقه فارس و مجري طرح سيوند مي گويد: سد سيوند با ارتفاع 5/ 1826از سطح دريا با بالاترين سيلاب محتمل كه هر ده هزار سال ممكن است ا تفاق بيفتد هم اگر سرريز شود 40 متر پايين تر از سطح پاسارگاد است .به عبارتي ديگر طبق فاصله آخرين رقوم آبگيري بلاترين تراز درياچه تا پايه و پي پاسارگاد بيش از 40 متر اختلاف ارتفاع دارد و پي پاسارگاد 45 متر با لا تر از رقوم آب گيري سد سيوند است .
به گفته جامعي پاسارگاد با فاصله 9 كيلومتري از بالاترين رقوم آب گيري سيوند هيچ خطري آن را تهديد نمي كند مگر با آمدن طوفان نوح. علاوه بر اين كه اين سد حتي باعث افزايش آب هاي زير زميني نمي شود.
جامعي افزود:از سال 71 كه ساخت سد سيوند شروع شد تمام مراحل آن به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به عنوان سازمان مرجع اطلاع داده شده است و حتي در مراحل بعدي يعني در سال 76 هم جهت استملاك اراضي واقع در پايين دست سد اطلاعات لازم به اين سازمان داده شده است. وي افزود : طي چند سال گذشته نيز كارشناسان متعددي از ميراث فرهنگي به اين منطقه رفت و آمد داشته ا ند و در اوايل امسال نيز تيم‌هاي باستان شناسي ايتاليايي براي تحقيق و كاوش به اين منطقه آمده اند.
جامعي گفت: مبلغ 100ميليون تومان براي اكتشافات اين منطقه در نظر گرفته ايم كه با توجه به وضعيت بودجه پروژه در نظر گرفتن اين مبلغ نيز بسيار براي ما سخت بود.
به گفته جامعي آثار تاريخي بسياري در داخل محوطه درياچه كشف شده است كه اين آثار مربوط به قبر هاي قديمي و دسته جمعي، روستاهاي قديمي، كوره هاي ذوب فلز قديمي و محوطه هاي سياه شده در كنار آنها و سفالهاي قديمي است كه بايد بر اساس نظر باستانشناسان ارزيابي شوند و قدمت آنها مشخص شود.
وي گفت:سد سيوند محل تردد بين تخت جمشيد و پاسار گاد است و همانند ديگر آثار تاريخي كشور بسيار با ارزش بوده و ده هزار سال قدمت تاريخي دارد بنابراين تصميم گيري در مورد اين آثار بسته به اطلاعاتي است كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ارائه مي دهد و تصميم دولت است كه تا چه اندازه ماندگاري هر كدام مي تواند به حفظ هويت ملي كشور كمك كند.
جامعي در مورد محاسن ايجاد اين سد گفت : اين سد مي تواند 100 ميليون متر مكعب آب را تنظيم كند در نتيجه 1700هكتار توسعه كشاورزي در دشت هاي توابع از جمله قصر دشت را به همراه خواهد داشت همچنين از خسارات سيلاب در كور بال جلوگيري مي كند.
به عقيده جامعي احداث اين سد در سه كيلومتري جاده اصفهان _ شيراز مي تواند در آينده منافع زيست محيطي و گردشگري بسياري براي توريست به دنبال داشته باشد.
محمد حسن طالبيان مدير بنياد پژوهشي پاسارگاد نيز در اين مورد گفت: باستان شناسان در حال پژوهش هاي متعددي در اين مورد هستند و قرار است تا پايان امسال كه آب گيري سد آغاز مي شود نتايج تحقيقات خود را اعلام كنند و قطعا با ساختن سد سيوند مشكلي براي پاسارگاد ايجاد نخواهد شد ولي همچنان منتظر نتايج پژوهش هاي گروه باستان شناسان هستيم .اگر چه تعيين زمان تمام شدن پروژه آنها امكان پذير نيست.‌
اين در حالي است كه امير اربابان دبير جامعه راهنمايان ايرانگردي و جهانگردي در اين باره مي گويد : براساس موج سازي هاي اخير گفته مي شود که با ساختن سد سيوند، آثار باستاني موجود در اين منطقه از جمله آرامگاه کورش، کاخ بارعام و کاخ دروازه زير آب مي روند و همراه همه اينها، فرهنگ تاريخي و باستاني ايران هم زير امواج سد سيوند مدفون مي شود.
امير اربابان با اشاره به لزوم روشن شدن اين موضوع كه احداث اين پروژه با بودجه ملي شامل چه محاسن و معايبي براي آثار تاريخي كشور است مي گويد:بايد مشخص شود چه كسي مسئوليت اين پروژه را به عهده دارد تا در صورتي كه بهره برداري از اين پروژه به قيمت از بين رفتن تاريخ كشور تمام شد كسي جوابگوي آن باشد.
وي گفت:پاسارگاد مي تواند براي 2500 راهنماي تور در آمد ايجاد كرده و در چشم انداز 20 ساله براي 60 هزار راهنما شغل ايجادكند .
اربابان با اشاره به اين كه همه ما درقبال حفظ اين گونه آثاري كه در جامعه بين المللي ارزشمند شناخته شده و در يونسكو به ثبت رسيده است مسئول هستيم، گفت:پاسارگاد پنجمين محوطه تاريخي در جهان به شمار مي رود و در آخرين جلسه يونسكو در تير ماه سال 1383 كه در چين برگزار شد به علت دارا بودن شاخص‌هاي فراوان با صددرصد آرا در فهرست ميراث جهاني به ثبت رسيد.]]> بابا خان iran-goftogoo Sun, 28 Aug 2005 20:01:31 +0200 2891 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=53643 هرتا مولر: من میهن ندارم


هرتا مولر در رومانی به دنیا آمده
اما تمام آثار خود را به زبان
آلمانی منتشر کرده است.

هرتا مولر برنده‌ی جایزه ادبیات نوبل را "خانم ناآرام ادبیات سیاسی مدرن" خوانده‌اند. او از زبان برای برهنه کردن رژیم‌های تمامیت‌خواه استفاده می‌کند. هر واژه‌ او همدردی با انسانی است که نباید در برابر فشار دیکتاتوری خم شود.

هرتا مولر روز هشتم دسامبر جایزه ادبی نوبل را از آکادمی سلطنتی سوئد در استکهلم دریافت کرد. در روزهای گذشته رسانه‌های جمعی نقدها، مصاحبه‌ها و گزارش‌های بیشماری درباره‌ی این "سیمای ناآرام ادبیات مدرن" منتشر کرده‌اند.


هرتا مولر در رومانی به دنیا آمده اما تمام آثار خود را به زبان آلمانی منتشر کرده است. بنیاد نوبل، از او به عنوان "نویسنده‌ای از آلمان" نام برد. اما خانم مولر خود را متعلق به هیچ کشوری نمی‌داند. او می‌گوید: «پس از انتشار کتاب "پستی‌ها" هم‌میهنانم مرا طرد کردند. آنها می‌گویند حال که از رومانی رفته‌ام، دیگر نباید کاری به کار این کشور داشته باشم... و بعد با پلیس امنیتی رومانی سروکار پیدا کردم... از رومانی به آلمان فرار کردم، اما خیال نمی‌کنم که اینجا هم وطن من باشد. البته اینجا زندگی می‌کنم، اما اینجا موطن من نیست چون مال اینجا نیستم، مال آنجا هم نبودم، آنجا را رها کردم چون به آنجا تعلق نداشتم.»


اما هرتا مولر بالاخره خود را نویسنده‌ای آلمانی می‌داند، چون به این زبان می‌نویسد. او در دامان این زبان بزرگ شده و سپس در پانزده سالگی زبان رومانیایی را فرا گرفته است. به گفته خودش: «راستش نمی‌دانم کجایی هستم. شاید از هر دو چیزی گرفته‌ام، و شاید از هیچ یک چیزی با خود ندارم.»


از درد اختناق


بنیاد جایزه نوبل از هرتا مولر به خاطر مقاومت شجاعانه‌ی این نویسنده‌ی ۵۶ ساله در برابر دیکتاتوری کمونیستی در رومانی قدردانی کرد. سخنگوی هیئت ژوری جایزه نوبل در این باره گفت: «خانم مولر جوهر زیبای مقاومت را در کارهای خود نشان داده است. قدرت زبان در نثر او خواننده را از لحظه اول میخکوب می‌کند. او از مسائلی حیاتی سخن می‌گوید که ارزش مبارزه دارند.»


هرتا مولر در آثار خود پدیده‌ی دیکتاتوری و ریشه‌های آن را در رومانی نشان می‌دهد: «فکر نمی‌کنم تحت تعقیب باشم، اما هر وقت به رومانی می‌روم حس می‌کنم که سازمان امنیت همچنان فعال است. از اوضاع فعلی خبر ندارم، و سر در نمی‌آورم که چرا همچنان برای سازمان امنیت جالب توجه هستم.»


خانم مولر در مصاحبه‌ای با روزنامه "زوددویچه تسایتونگ" می‌گوید که از مهاجرت به آلمان که در سال ۱۹۸۷ روی داد، همیشه خوشحال بوده است. او می‌گوید زندگی در رومانی او را به قدری خرد و داغان کرده بود، که برای مدتی مدید در خود شهامت مهاجرت نمی‌دید.


درباره میهن اول خود می‌گوید: «در رومانی شاید کتاب‌هایم را دوست داشته باشند، اما از خودم خوششان نمی‌آید. چون من هنوز چیزهایی درباره رومانی می‌گویم که خوشایند نیست: به نظر من در این کشور هنوز دموکراسی وجود ندارد و فساد بی‌داد می‌کند، و دستگاه امنیتی سابق هم تا حد زیادی به شیوه سابق فعال است.»
]]> iran-goftogoo iran-goftogoo Sun, 13 Dec 2009 13:58:22 +0100 53643 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=53642 تاثیر استاد فرامرز پایور بر موسیقی ایران
گفت‌وگو با پشنگ کامکار، نوازنده‌ی سنتور


فرامرز پایور


در کنار آثار بیادماندی فرامرز پایور، تالیفات این استاد برجسته‌ی سنتور، هنرجویان را از دوره‌های ابتدایی تا پیشرفته همراهی می‌کند. پشنگ کامکار، نوازند‌ی سنتور، در گفت‌وگویی با دویچه وله از ویژگی‌های استاد پایور می‌گوید.

دویچه وله: آقای کامکار، شما نوازنده‌ی برجسته سنتور هستید و با استاد پایور نیز از نزدیک آشنا بوده‌اید، لطفا در مورد ویژگی‌های هنری استاد پایور بفرمایید.


پشنگ کامکار: من افتخار شاگردی استاد پایور را نداشتم. اما او همیشه برای من الگو و اسطوره بوده است. من خودم را مدیون کتاب‌های با ارزش و شیوه‌ی جذاب ایشان می‌دانم. استاد نه فقط نوازنده، بلکه ردیف‌دان، تئوریسین، آهنگساز و رهبر ارکستر و در واقع یک دایره‌المعارف در موسیقی ایران محسوب می‌شد.


شما سال‌هاست که مشغول به تدریس ساز سنتور در دانشگاه و آموزشکده‌های مختلف موسیقی هستید، تالیفات استاد پایور چه تاثیری در زمینه آموزش ساز سنتور داشته است؟



پشنگ کامکار، استاد دانشگاه و
از اعضای گروه کامکارها


استاد پایور در نوجوانی که به محضر استاد صبا راه پیدا کرد، ۱۲ سال تمام ردیف‌های صبا را نزد او به خوبی فرا گرفت. استاد پایور خیلی تاکید می‌کرد که حالت‌ها و ظرایف موسیقی را مخصوصا ردیف صبا را باید به خوبی به شاگردها آموزش داد. خاطره‌ای فراموش نشدنی هم از استاد پایور دارم: حدود ۲۵ سال پیش، در یک مجتمعی در وزارت ارشاد تدریس می‌کردم. استاد شنیده بودند که من ردیف‌های صبا را آموزش می‌دهم و از من خواستند که به کلاس من بیایند. ایشان بعد از نیم ساعت که در کلاس من بودند، به من گفتند که شما با اینکه مستقیم شاگرد استاد صبا نبوده‌اید، ردیف او را به خوبی اجرا می‌کنید.


به شاگردهای من هم گفتند، قدر استادتان را بدانید. چون کسی که شاگرد صبا نباشد، نمی‌تواند به این‌گونه ردیف او را اجرا کند.


به عنوان نوازنده‌ای که در واقع به همراه مرحوم مشکاتیان به نسل بعد از استاد پایور تعلق دارید، ‌آیا فکر می‌کنید ایشان در شیوه نوازندگی شما هم تاثیر داشته‌اند.


بله، حتما. ایشان از کودکی برای من الگو بوده‌اند. هم تکنیک‌شان و هم شیوه‌شان. ایشان بدعت جدیدی را در شیوه سنتورنوازی بر روی اصول علمی و تکنیکی پایه‌گذاری کنند. پیش از ایشان بیشتر شیوه‌ی سینه به سینه و گوشی و غیرعلمی رواج داشته است. ایشان مکتبی علمی و تکنیکی پرقدرت داشته‌اند. هم من و هم مرحوم مشکاتیان تاثیر بسزایی از استاد پایور گرفته‌‌ایم.


گفته می‌شود که یکی از تکنیک‌های نوازندگی سنتور که با یک دست آکورد می‌زنند و با دست دیگر ملودی، از ابداعات استاد پایور بوده است. روشی که برادر شما اردوان کامکار ‌آن را پی گرفته است.




استاد پایور در قطعه‌ای این شیوه را اجرا کرده است که یک دست آکورد بگیرد و دست دیگر ملودی. ایشان در جلد یکی از کتاب‌های خود نوشته است که امیدوارم که در آینده این شیوه متداول شود و شخصی این روش را ادامه دهد. استاد پایور بنیان‌گذار این ایده بوده‌اند. اما در ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته از این شیوه آن چنان استقبال نمی‌شد. بیشتر شیوه‌ی سنتی و ردیف‌نوازی متداول بوده است. من ادامه‌دهنده‌ی شیوه استاد پایور بوده‌ام. اردوان هم همین شیوه را به روشی مدرن‌تر و امروزی‌تر ادامه داد. هرچقدر که زمان به جلو می‌رود، این تغییرات حاصل می‌شود، البته نه اینکه سنت‌ها از بین برود، منتهی کامل‌تر و امروزی‌تر می‌شود.

تالیفات استاد پایور در زمینه سنتور به گونه‌ای است که از کتاب دستور سنتور تا چهارمضراب‌هایی با ساختارهای پیچیده، شامل نوازندگان مبتدی تا پیشرفته هم می‌شود، شما به عنوان مدرس موسیقی که خود تالیفاتی در زمینه آموزش موسیقی دارید، نقش استاد پایور را در شناختن این ساز و علاقه‌مند کردن هنرجویان جوان چگونه می‌بینید.


ایشان نقش بسزایی داشتند. قبل از ایشان این ساز خیلی محفلی بود و به مردم آن چنان معرفی نشده بود. او در واقع برای این ساز خیلی ارزش قائل شد و چون استاد پایور ‌آدم خیلی منظم و جدی بود، از آن حالت مجلسی این ساز را به مردم و به خصوص جوانان معرفی کرد. اتفاقا چند سال قبل در سفری که به آلمان داشتم، ‌یک آلمانی بعد از اینکه متوجه شد من ساز می‌زنم، گفت من یک سی‌دی از استاد پایور دارم، چقدر موسیقی ایران و این ساز زیبا است. منظورم این است که ایشان سنتور را نه فقط به جوانان ایران بلکه به مردم جهان شناساند. استاد پایور یک هنرمند جهانی است. من به همه موزیسن‌های دنیا درگذشت استاد پایور را تسلیت می‌گویم. درست است که ایشان از میان ما رفته است‌، اما کارهای ایشان همیشه زنده است و هنرمند هیچگاه نمی‌میرد.


مصاحبه‌گر: کاوه بهرامی

تحریریه: مصطفی ملکان


]]> iran-goftogoo iran-goftogoo Sun, 13 Dec 2009 13:49:41 +0100 53642 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=53640 کنسرت محمدرضا شجریان در قونیه

گفت‌وگو با جمشید صفرزاده، نوازنده‌ی "تندر"


محمدرضا شجریان


به دعوت بنیاد بین‌المللی مولانا در ترکیه، محمدرضا شجریان پس از سی سال و این‌بار به همراه گروه شهناز، در مجموعه فرهنگی صدرالدین در قونیه، چهار شب کنسرت خواهد داشت. اولین اجرا شنبه، ۲۱ آذر (۱۲ دسامبر) خواهد بود.


گروه شهناز با همکاری محمدرضا شجریان و مجید درخشانی تشکیل شده است. از جمله اجراهای این گروه‌، می‌توان به تور اروپایی‌ای اشاره کرد که در ماه سپتامبر در بیش از ۱۰ کشور برگزار شد. بنیاد بین‌المللی مولانا، امسال از استاد شجریان دعوت کرده است، در مراسم بزرگداشت مولانا حضور یابد؛ مراسمی که هر ساله برگزار می‌شود و غالبا شهرام ناظری در آن به اجرای برنامه می‌پرداخته است. محمدرضا شجریان پس از سی سال و این‌بار به همراه گروه شهناز در قونیه کنسرت خواهد داشت. جمشید صفرزاده، دانش‌آموخته‌ی موسیقی و از اعضای گروه شهناز، در این اجرا با ساز "تندر"‌، از سازهای جدید ساخته‌ی استاد شجریان، گروه را همراهی می‌کند. او در گفت‌وگویی با دویچه وله، از جزییات کنسرت و ویژگی‌های ساز تندر و همچنین از وضعیت فعلی موسیقی در بین جوانان و استقبال آن‌ها از کنسرت‌های موسیقی سنتی سخن می‌گوید.


جمشید صفرزاده، از اعضای گروه شهناز

دویچه وله: آقای صفرزاده، شما نوازنده‌ی بم‌ساز "تندر"، از سازهای جدید ساخته‌ی استاد شجریان هستید. ۲۱ آذر کنسرت گروه شهناز به همراه استاد شجریان در قونیه است. لطفا در مورد این اجرا و قطعاتی که اجرا می‌شود، توضیح دهید.


جمشید صفرزاده: ۲۱، ۲۲، ۲۴ و ۲۵ آذر، چهار شب در قونیه اجرا داریم. کارهایی که اجرا می‌کنیم شامل دو پارت است. یک پارت شور است، با نام "مرغ خوش‌خوان" و پارت دیگر همایون است که سی‌دی آن با نام "رندان مست" به بازار عرضه شده است. در انتهای پارت شور ما "در خیال" را اجرا خواهیم کرد با آهنگسازی استاد مجید درخشانی و به خوانندگی آقای شجریان که در خاطر همه هست و کاری به یادماندنی است. در انتهای پارت شور به بیات ترک خواهیم رفت و پارت شورمان با تصنیف "در خیال" تمام خواهد شد. در کنسرت قونیه کارهای جدیدی را که داریم و ضبط کرده‌ایم اجرا نمی‌کنیم. چون این کارها به دلیل شرایطی که در ایران بوجود آمد، هنوز در تهران اجرا نشده است، به همین دلیل ما کارهای قدیمی شور و همایون را اجرا خواهیم کرد.


نکته‌ای که در رابطه با همین اجرا در قونیه جالب توجه است، این است که شما نوازنده‌ی یکی از سازهای جدید استاد شجریان هستید با نام تندر که این ساز برای اولین بار در ارکستر استاد درخشانی استفاده می‌شود، چون در تور اروپایی استاد شجریان هم نبود. به عنوان اولین نوازنده‌ی ساز تندر، در رابطه با این ساز و ویژگی‌های خاصی که دارد توضیح دهید؟


البته ما اجرای دیگری هم در تهران داشتیم که برای بزرگداشت استاد مشکاتیان در فرهنگستان هنر برگزار شد که یکبار این ساز با همراه گروه شهناز به خوانندگی استاد شجریان به روی صحنه رفت. اما در مورد اینکه در این اجرا از این ساز اجرا می‌شود، باید بگویم این ساز قابلیت‌های خیلی زیادی را دارد و در نتیجه بم ارکستر را خیلی تقویت می‌کند و محدوده‌ی باس ارکستر خیلی قوی‌تر می‌شود. و اینکه این ساز از چهار محدوده یا چهار پوزیسیون تشکیل شده است و هر پوزیسیون ۱۴ خرک دارد. استاد شجریان با گذاشتن نمد در پوزیسیون چهار (از سمت راست، اولین پوزیسیون) باعث شدند که یک صدای پیتسی کاتو، (Pizzicato / صدای خف یا گرفته) بوجود آید. یعنی بدون اینکه با دست ساز یا سیم‌ها را بگیریم و خفه کنیم، همین طوری وقتی شما با آن می‌زنید، صدای پیتسی کاتو می‌دهد. از آن طرف پوزیسیون یک آن که صدای خیلی بمی دارد و پوزیسیون دو محدوده‌ی صدای میانی است و پوزیسیون سه که پشت خرک می‌شود، به طبع نسبت به محدوده‌های دیگر صدای زیرتری دارد.


استاد شجریان بعد از نزدیک به سی سال در قونیه و در بزرگداشت مولانا اجرا دارند. فکر می‌کنید که استقبال از این کنسرت چطور باشد؟


خیلی زیاد خواهد بود. ما شنیده‌ایم که خیلی‌ها اصلاً می‌خواهند از تهران، از ایران برای دیدن این کنسرت اقدام کنند و همین الان هم اقدام شده است. چون سایت دل‌آواز از همین چند روز پیش شروع کرد به فروش بلیط از تهران و تا الان خیلی فروش داشته است که غیر از این از کشورهای دیگر هم حتما خواهند آمد. استاد شجریان چهره‌ی مختص به ایرانیان نیست، بلکه فکر می‌کنم چهره‌ای آشنا برای خیلی از مردم دنیا هستند.


به فعالیت‌های هنری شما بپردازیم. در دو گروهی که استاد درخشانی تأسیس کردند، "خورشید" و "ماه"، شما هم فعالیت دارید. ازاجراهای این گروه بگویید. ظاهراً گروه خورشید اجرایی خواهد داشت؟


گروه خورشید خیلی گروه فعالی بود و کارهای زیادی کرد و موقعی هم که شروع به کار کرد، اسم این گروه خیلی پیچید. منتهی از زمانی که آقای درخشانی مسئولیت گروه شهناز با خوانندگی استاد شجریان را پذیرفتند، مسئولیت سنگینی بود و سرشان خیلی شلوغ شد و درگیری ایشان بیشتر مختص به گروه شهناز شد. به خاطر همین یک مقداری گروه خورشید کم کارتر شد. ولی این به این معنا نیست که کلاً گروه خورشید کار نکند. گروه خورشید الان چند کار آماده دارد که یکی کار ماهور است که استاد درخشانی ساخته‌اند و یک کار دیگری هم هست که کار همایون است که آقای حسن‌پور، از نوازندگان تار آن را آهنگسازی کرده‌اند. طبق برنامه‌ریزیی که ما کرده‌ایم برای اسفند ماه، سه شب در تالار وحدت اجرا خواهیم داشت.



آقای صفرزاده، شما گروهی هم داشتید با نام "مضراب" که حتی در یکی از اجراهای‌تان استاد درخشانی به صورت افتخاری شرکت کردند. اجرایی در کاخ نیاوران داشتید. فعالیت این گروه هم مدتی است کم شده است . برنامه‌های این گروه چیست؟ شما خودتان از تأسیس‌کنندگان این گروه بودید!


ما قطعات این گروه را ضبط کرده‌ایم. این‌بار نوازنده‌ی میهمان ما آقای مسعود شعاری، نوازنده‌ی سه تار‌‌، هستند. ضبط این کار انجام شده و میکس‌آن هم درحال انجام است. در حال رایزنی‌هایی هستیم که یک خواننده‌ی مطرح بیاید و روی این کار بخواند که من فعلا اسمی نمی‌برم. یک گروه دیگری هم هست که من دارم با این گروه کار می‌کنم. اتفاقاً همین امروز ما ضبط داشتیم. این گروه گروه "سور" است و نوازنده‌های خیلی خوبی دارد. آهنگسازش آقای مولانیان نوازنده‌ی تار است و روی شعرهای مولانا، یعنی با محوریت شعرهای مولانا تصنیف کار کرده است. خواننده‌ی این گروه آقای پوریا اخواص هستند. این کار، کار خیلی خوبی است. من فکر می‌کنم تا دو ماه دیگر سی دی آن به بازار بیاید و به دستتان برسد.
آقای صفرزاده، شما نوازنده‌ی جوانی هستید و با استاد شجریان هم کار می‌کنید. در عین حال فارغ‌التحصیل رشته‌ی موسیقی و مشغول تدریس ساز سنتور نیز هستید. با توجه به وضعیت موسیقی سنتی در ایران، استقبال جوانان از این نوع موسیقی و بخصوص ساز سنتور در حال حاضر چگونه است؟


جوان‌ها موسیقی ایران را دوست دارند، نه این که دوست نداشته باشند. منتهی باید زمینه‌ای فراهم شود که جوان‌ها هم کمی به این سمت کشیده شوند. این صحبتی است که من همه جا می‌کنم. الان می‌توانم بگویم ۹۰ درصد ایرانی‌ها در خانه‌‌های‌شان ماهواره دارند. شما وقتی ماهواره را روشن می‌کنید، تمام کانال‌ها سازهای غربی را نشان می‌دهند، سازهایی مثل گیتار یا سازهای دیگر. اما در ایران که باید خود صدا و سیما اشاعه‌ی فرهنگ کند و شکل سازهای ایرانی را نشان دهد، وقتی نوازنده‌ای ساز می‌زند، جلوی ساز را می‌پوشاند، چون اعتقاد دارند، به فرض، حرام است. خود این به تنهایی تبلیغ منفی است. منتهی با این حال خیلی دوست دارم شما فضای کنسرت‌های ایرانی و همین فضای کنسرت آقای شجریان را ببینید، که جوان‌ها با چه اشتیاقی می‌آیند و در صف‌های طولانی می‌ایستند تا برای شرکت در این کنسرت بلیط تهیه کنند. البته من فکر می‌کنم، با یکسری اتفاقاتی هم که افتاد، فضای موسیقی سنتی در حال حاضر دارد بهتر می‌شود.


مصاحبه‌گر: کاوه بهرامی
تحریریه: بابک بهمنش]]> iran-goftogoo iran-goftogoo Sun, 13 Dec 2009 13:38:15 +0100 53640 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=53568 مولانا با صدایی نو و آهنگی نو


روی جلد آلبوم «مولانا و شورا»

محمد ضرغامی, محمدرضا کاظمی

مولانا دیر وقتی است که در موسیقی ایرانی حضور مسلمی دارد، اما این حضور در موسیقی روز جوان‌پسندانه که به آن موزیک پاپ می‌گویند حضوری فراگیر نبوده است. با این وجود در سال‌های اخیر نسلی جدید از آهنگسازان و خوانندگان پاپ به استفاده از اشعار این شاعر بزرگ ایرانی و و دیگر نام‌آوران ادبیات فارسی علاقه‌مند شده‌اند. نمونه‌های موفقی هم از این دست اجراها وجود دارد از کارهای رعنا فرهان خواننده سبک جز بگیرید تا آلبوم «رومی» کار فرزین فرهادی که آهنگ های آن را فرزین فرهادی ساخته بود و داریوش به همراه فرامرز اصلانی و رامش آن را اجرا کردند تا سیمین سماواتی که کار متفاوتی را روی اشعار خیام انجام داده است. این بار شنونگان جوان موسیقی پاپ می‌توانند صدای گیتار الکتریک را روی اشعار مولانا در آلبوم پاپ «مولانا و شورا» از خواننده تازه وارد «شهره معاونیان» بشنوند.

آهنگسازی این آلبوم را هومن شریفی آهنگساز جوان بر عهده داشته و کاوه یغمایی تمام قطعات این آلبوم را تنظیم کرده است.

در برنامه نگاه تازه پای صحبت‌های خواننده و آهنگساز این آلبوم نشسته‌ایم. آلبومی که این روزها در سایت های موسیقی و این سو آن سو مورد توجه نسل ما قرا گرفته است. در نگاه تازه پای صحبت های پدیدآورندگان این البوم نشسته‌ایم.

شهره معاونیان

خانم معاونیان چه‌طور شد که به خوانندگی رو آوردید؟

شهره معاونیان: در این پنج سالی که به کانادا مهاجرت کرده‌ام... پیش از آن، در ایران ، من هم مثل زن‌های دیگر، امکان و اجازۀ آواز خواندن نداشتم...

ولی تعدادی از خانم‌های خواننده هستند که در ایران فعالیت می‌کنند. البته فقط برای زن‌ها می‌توانند بخوانند...

ش.م: درست است، ولی من در این زمینه فعالیتی نداشتم. دو سال پیش از انقلاب (سال ۱۳۵۵) که حدوداً ده سالم بود و در مشهد زندگی می‌کردیم، در برنامه‌های کودک رادیو تلویزیون خراسان شرکت می‌کردم. مدتی بعد، چون پدرم نظامی بود، در برنامه‌های افتتاحیۀ باشگاه افسران، با ارکستری که نام اعضای آن الان درست یادم نمی‌آید، برنامه اجرا می‌کردم و آواز می‌خواندم. بعد از انقلاب، فعالیتم متوقف شد. بعد از دیپلم، در دانشگاه تهران، در رشتۀ پرستاری به تحصیلاتم ادامه دادم. هنگام جنگ ایران و عراق، هم درس می‌خواندم وهم در بیمارستان‌های تهران کار می‌کردم. بعد از جنگ هم به‌عنوان پرستار و سرپرستار در بخش‌های مختلف و اتاق عمل مشغول کار بودم. اما به‌ناچار، از فعالیت‌های هنری دست کشیده بودم.

پس، زمینۀ کاری شما با خوانندگی زمین تا آسمان فرق داشت؟

ش.م: بله، به‌هرحال، شرایط زندگی ما در ایران متفاوت بود. البته من رشتۀ پرستاری را خیلی دوست داشته و دارم و از زمانی هم که به کانادا آمده‌ام، در همین زمینه مقداری کار کرده‌ام. از آنجا که علاقۀ زیادی به کار دوبلاژ داشتم، به‌محض آمدن به ونکوور، در برنامه‌های کودک تلویزیون پرواز، به‌عنوان قصه‌گو و سخنگوی عروسک‌ها شروع کردم به فعالیت. همچنین از خیلی سال پیش، ایده‌ای داشتم در مورد استفاده از اشعار عرفانی در موسیقی ایرانی. ایده‌ام را با آقای کاوه یغمایی که به ونکوور آمده بودند، در میان گذاشتم. ایشان هم محبت کردند و پذیرفتند که همکاری کنند. به این ترتیب بود که به‌اتفاق آقای هومن شریفی موفق شدیم این آلبوم را تهیه کنیم.

شما واقعاً از دوران کودکی به اشعار عرفانی علاقه داشتید؟

ش.م: بله، چون پدرم به اشعار عرفانی خیلی علاقه داشت، من هم از همان دوران کودکی با این اشعار آشنا شده بودم. به‌محض آنکه توانستم کتاب بخوانم، شروع کردم به خواندن کتاب‌هایی که پدرم در اختیارم می‌گذاشت. خیلی دوست داشتم بتوانم اشعار عرفانی را دکلمه کنم. در دوران دبستان و راهنمایی، شعر دکلمه می‌کردم و حتی در تئاترهای مدرسۀ «آریا»ی مشهد بازی هم می‌کردم. اما همان‌طورکه گفتم، بعد از انقلاب، تمام این نوع فعالیت‌هایم متوقف شد.

البته قبلاً هم بوده‌اند کسانی که همین ایدۀ شما را با استفاده از موسیقی جدید، مثلا به صورت تلفیق با موزیک جز اجرا کرده‌اند...

ش.م: اکثراً اشعار عرفانی را روی موسیقی اصیل ایرانی گذاشته‌اند، ولی نظر من این بود که در زمینۀ موسیقی مورد علاقۀ اقشار جوان ایرانی به‌خصوص بیرون از ایران که امکان آشنایی یا حتی دسترسی به کتاب‌های شعر قدیم فارسی را ندارند، کار کنم تا به این وسیله آنها با چنین اشعاری مأنوس شوند. به همین دلیل خدمت آقای یغمایی گفتم که اگر بتوانیم با ترکیبی از موسیقی اصیل ایرانی و موسیقی مدرن این اشعار را اجرا کنیم، کارمان مطابق میل و سلیقۀ جوانان هم خواهد بود.



هومن شریفی

آقای شریفی چطور شد شما با خانم معاونیان همکاری کردید؟ نقطه آغاز آشنایی شما کجا بود؟

هومن شریفی: در شروع کار با خانم معاونیان و آقای یغمایی، در واقع این خانم معاونیان بود که به ما انرژی داد تا این کارها را انجام بدهیم. به نظر من، موسیقی و شعر اصیل ایرانی، مانند اشعار مولانا و سعدی و حافظ، برای جوانان ایرانی خارج از کشور ناشناس است. ما سعی کردیم موسیقی این کارها را به موسیقی غربی نزدیک کنیم. یعنی تلفیقی باشد از موسیقی ایرانی و غربی.

چگونه این کار را انجام دادید؟

ه.ش: در واقع، بخش اصلی این کار را کاوه (یغمایی) عزیز با تنظیم‌هایش انجام داده است. ما برای ساختن هر یک از کارها خیلی وقت گذاشتیم، چون نمی‌خواستیم ملودی فقط غربی باشد و حالت‌های موسیقی ایرانی را از دست بدهیم. در ضمن، نمی‌توانستیم از گام‌های «نیم‌پرده» هم استفاده کنیم. به‌همین خاطر سعی کردیم توازن را حفظ کنیم.

هومن! اگر بخواهی بی طرفانه روی اجرای خانم معاونیان قضاوت کنی به نظرت خانم معاونیان در اجرای کدام ترانه این آلبوم موفق‌تر بوده است؟

ه.ش: من قطعۀ اول یعنی قطعه "بار دگر"را از دیگر قطعه‌ها بیشتر دوست دارم. البته ایشان همۀ قطعه‌ها را خوب اجرا کرده‌اند، اما من با این قطعه بیشتر ارتباط برقرار می‌کنم؛ شاید به دلیل آنکه به‌نسبت کارهای دیگر، انرژی بیشتری روی این کار گذاشته‌اند.

خانم معاونیان! گذشته از اینکه یکی از آهنگ‌ها ساختۀ خودتان است، کدام یک از آهنگ‌هایی را که هومن ساخته است بیشتر می‌پسندید؟

ش.م: بله، ملودی قطعۀ هفتم («روزها») کار خودم است. چیزی بود که هنگام خواندن شعر، در ذهنم به وجود آمد و آن را برای کاوه جان ضبط کردم و ایشان هم لطف کردند آن را اجرا کردند. غیر از این آهنگ ، آهنگ هشتم («معشوقه بسامان شد، تا باد چنین بادا!») را هم دوست دارم.

هومن ! کار کردن روی اشعار کلاسیک فارسی با کار روی ترانه‌های امروزی چه تفاوتی دارد؟

ه.ش: کار روی اشعار کلاسیک خیلی سخت است، چون حساسیت در زمینۀ انتخاب ملودی، لحن خواندن آهنگ و ریتم آن بیشتر می‌شود. در این کارها ما سعی کرده‌ایم با این فکر اشتباه مبارزه کنیم که همه تصور می‌کنند موسیقی خارج از کشور باید حتماً ریتمیک باشد و به‌اصطلاح «شش و هشت» که قر تو کمر شنونده بیاورد. من به اصطلاح «موسیقی لُس‌آنجلسی» اعتقاد ندارم. موسیقی، موسیقی است و موسیقی ایرانی، هم موسیقی ایرانی است، حالا چه فرق می‌کند که در شهر لُس‌آنجلس تولید شود یا در جاهای دیگر...

ش.م: اتفاقاً ریتم آهنگ شمارۀ چهار ما («مستی») شش و هشت است. ما آگاهانه می‌خواستیم از این نوع موسیقی که به‌اصطلاح قر تو کمر می‌آورد استفاده کنیم، اما نه با شعرهای معمولی و رایج؛ می‌خواستیم با استفاده از شعر مولانا مفهومی معنوی داشته باشد. یعنی وقتی شما دارید با آن می‌رقصید، همان اتفاقی بیفتد که در زمان سماع [برای صوفیان و درویشان] می‌افتد.

یک وقت مولانا را ناراحت نکنید...

ش.م: اگر مولانا ناراحت می‌شد، این سنت در زمان او برای سماع پرورش پیدا نمی‌کرد و تا امروز هم ادامه نمی‌یافت.

هومن جان کار با کاوه یغمایی چطور بود چون در لحظاتی از این آهنگ ها به جز صدای پس زمینه که کاوه یغمایی از صدای خودش استفاده کرده ردپای کاوه در تنظیم قطعه‌ها دیده می‌شود؟

ه.ش: کاوه یغمایی کارها را خیلی خوب اجرا کرده است. تنظیم‌های این کارها یکی از قسمت‌های اصلی کار بود. این کار را ممکن است تنظیم‌کنندگان دیگر هم انجام بدهند، اما کار کاوه خیلی با احساس است و او با درک بالایی تنظیم‌ها را انجام داده است.

خانم معاونیان تا آنجایی که می دانم آلبوم تازه ای هم در دست تولید دارید؟

ش.م: آلبوم دوم «مولانا و شورا» بازهم با آهنگسازی و تنظیم آقای یغمایی ضبط شده، که اکنون مراحل تولیدش را طی می کند. امیدوارم بتوانیم به‌زودی آن را به دست مردم برسانیم.

هومن تو این آلبوم را در چه رده وسبکی قرار می دهی؟

ه.ش: نمی‌توانم صد در صد چیزی بگویم، اما تلفیقی است از موسیقی ایرانی وپاپ غربی که در آن از سبک راک هم استفاده شده است.]]> iran-goftogoo iran-goftogoo Sat, 12 Dec 2009 17:29:18 +0100 53568 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=53326 "گربه‌های ایرانی" بر اکران سینماهای اروپا [/bala]


فیلم قبادی از جوانان بااستعدادی می‌گوید که در دشوارترین
شرایط به نوازندگی و خوانندگی می‌پردازند

[title]
.آخرین فیلم بهمن قبادی به نام "كسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره" که تا کنون در جشنواره‌های سینمایی برنده‌ی جوایز زیادی شده، به زودی در چند کشور اروپایی به نمایش عموم گذاشته می‌شود. نخستین کشور فرانسه است. [/title]

فیلم "کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره" پس از خروج غیررسمی از ایران، در جشنواره کن به عنوان افتتاحیۀ بخش "نوعی نگاه" شرکت کرد و جایزه مخصوص هیئت داوران را از آن خود ساخت.


به تازگی حق نمایش فیلم در اروپا توسط تهیه‌کننده‌ای معتبر خریداری شده و به تدریج در بسیاری از کشورها به نمایش گذاشته می‌شود. فیلم پس از یک نمایش ویژه برای کارشناسان و رسانه‌های جمعی در روز پنجشنبه دهم دسامبر در پاریس، از ۲۳ دسامبر در ۸۰ سینمای فرانسه به روی پرده می‌رود.


بزرگداشت گروه‌های موسیقی زیرزمینی

فیلم "کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره" روایتی تصویری از نوعی موسیقی است که به دلیل مشکلات فعالیت هنری در ایران، به عنوان "موسیقی زیرزمینی" شناخته شده است. فیلم از جوانان بااستعدادی صحبت می‌کند که در دشوارترین شرایط به نوازندگی و خوانندگی می‌پردازند. آنها نه تنها از هیچ حمایتی برخوردار نیستند، بلکه ناچارند با موانع و مشکلاتی طاقت‌فرسا دست و پنجه نرم کنند و مدام از وحشت تعقیب و آزار مأموران بر خود بلرزند.


بهمن قبادی می‌گوید که در ایران گروه‌های بسیار زیادی به کار موسیقی مشغول هستند و او در فیلم خود تنها بخش کوچکی از فعالیت این هنرمندان جوان را نشان داده است. به گفته‌ی قبادی: «کسانی که در فیلم دیده می‌شوند، یک صدم جوانانی هستند که در این عرصه فعالیت می‌کنند. ۹۹ درصد این افراد زیرزمین کار می‌کنند، و تنها بخش اندکی از کار و تلاش آنها پیداست. درست مثل ایستگاه‌های مترو، در سراسر ایران خانه‌ها و پایگاه‌های بی‌شماری هست که در آنها جوانان به کار تولید و خلاقیت مشغول هستند. اگر وزارت ارشاد اجازه بدهد که این جوانان آثار خود را آزادانه عرضه کنند، شکی ندارم که آنها روی فرهنگ و هنر دنیا تأثیر می‌گذارند.»


وحدت ملی بر پایه‌ی آزادی اقوام


ساختار فیلم "کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره" با فیلم‌های پیشین بهمن قبادی متفاوت است و نوعی بازنمایی سینمایی از کار گروه‌ها و شخصیت‌های واقعی است. به علاوه فیلم برخلاف کارهای قبلی این سینماگر، در کردستان جریان ندارد.


قبادی درباره‌ی خاستگاه قومی خود عقیده دارد: «من همیشه گفته‌ام که اول ایرانی هستم و بعد یک کرد ایرانی. وقتی می‌گوییم که ایران فرهنگ بزرگی دارد، باید بدانیم که تمام اقوام ایران از کرد و ترک و لر و بلوچ، در رشد این فرهنگ نقش داشته‌اند. من دلم می‌خواهد در کردستان فیلم بسازم، و این به خاطر مشی نادرست مسئولان فرهنگی کشور است که کردستان را ترک کردم. آنها باید از من می‌خواستند که در کردستان بمانم و درباره‌ی مردم این منطقه به زبان خودشان فیلم بسازم و به سایر مردم ایران نشان بدهم. به نظر من اتحاد ملی یعنی اینکه اقوام ایران بتوانند فرهنگ خود را آزادانه عرضه کنند و این فرهنگ‌ها حلقه‌هایی باشند از زنجیره‌ای قوی که هرگز پاره و گسسته نشود. اما متولیان فرهنگی کشور به چنین درکی از وحدت ملی نرسیده‌اند و به راهی می‌روند که وحدت ملی را بیشتر تضعیف می‌کند.»


بهمن قبادی که پس از اتمام فیلم قبلی خود "نیمه ماه" با فشارهای فراوانی از جانب مسئولان فرهنگی کشور روبرو شد، فیلم آخر خود را بدون اخذ مجوز از مقامات و در شرایطی مخفیانه ساخته است. این فیلم درست مثل دستمایه‌ای که انتخاب کرده، در شرایط زیرزمینی و غیرقانونی به خارج رسیده است. قبادی می‌گوید که مجبور شده است فعالیت فیلم‌سازی را در خارج از میهن خود ادامه دهد.


علی امینی

تحریریه: بابک بهمنش


]]> iran-goftogoo iran-goftogoo Thu, 10 Dec 2009 16:21:19 +0100 53326 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=53318 تغییر در کمیته نوبل ادبیات سوئد [/bala]



[title] پذیرفته شدن در کمیته نوبل کار چندان آسانی نیست، به ویژه برای افراد جوان. میانگین سن اعضای کمیته نوبل حدود ۶۰ سال است. با این حال "لوتا لوتاس"، نویسنده نسبتا جوان سوئدی به این کمیته می‌پیوندد. [/title]

سالن تئاتر استکهلم لبریز بود از تمام دوستداران ادبیات که نمی‌خواستند فرصت آشنایی با لوتا لوتاس را از دست بدهند. به خصوص به این دلیل که این نویسنده ۴۶ ساله به ندرت در مجالس عمومی ظاهر می‌شود. لوتاس می‌گوید: «من امشب در حقیقت باید مطلبی را ارائه دهم که در آن خود را در قالب یک اتاق توصیف کرده باشم. اما خجالت می‌کشم.»



او در عوض در حالی که از سر تا پا سیاه به تن دارد، در برابر چشمان حیرت‌زده تماشاچی‌ها به توصیف اتاق یک شخصیت والت دیسنی می‌پردازد که آن را از برنامه‌های تلویزیونی قبل از کریسمس انتخاب کرده است. سپس به سرعت از صحنه خارج می‌شود و با چهره‌ای آسوده خود را روی مبل می‌اندازد و موهای بلند و طلائی خود را از صورتش کنار می‌زند.



جوان‌ترین عضو کمیته نوبل


اعلام پذیرش لوتا لوتاس از سوی آکادمی سوئد تعجب همگان را برانگیخت. گویا این آکادمی که مسئول اهدای جوایز ادبی نوبل است، قصد دارد با این انتخاب پای افراد جوان را نیز به کمیته نوبل باز کند.

اما افرادی که تصمیم به ورود به این مجمع علمی را می‌گیرند باید مطمئن باشند که می‌توانند تا آخر عمر در آنجا بمانند. زیرا بنا بر اساسنامه آکادمی سوئد، در کمیته نوبل امکان لغو عضویت وجود ندارد. تنها زمانی اقدام به انتخاب فرد جدید می‌شود که یکی از اعضای آن درگذشته باشد.



این اساسنامه در سال ۱۸۹۶ تنظیم شده و همچنان معتبر است. این‌بار نیز، نکات درج شده در آن رعایت می‌شوند. به این ترتیب لوتا لوتاس جانشین "استن رودهلمز" می‌شود. رودهلمز سال پیش در سن نود سالگی درگذشت.



متنی موزون، مرکب از واژه‌های خشک علمی


لوتاس در سال ۲۰۰۰ میلادی با رمان "کالکلان" Kallklan)) به شهرت چشمگیری دست یافت. پس از آن، هر ساله رمان جدیدی از او به چاپ می‌رسد. رمان‌های لوتاس معمولا درباره مسائل علمی از جمله درباره ماجراهای محققان مناطق سردسیر، خلبانان و فضانوردان است.

او در این باره می‌گوید: «من در زمینه کتاب‌های قدیمی علمی از جمله کتاب‌های راهنما در مورد الکتریسیته، مکانیک، هواشناسی و نیروگاه‌های مختلف، مطالعه‌ی زیادی دارم. در این کتاب‌ها همیشه واژه‌های کهن زیبایی پیدا می‌کنم و سعی دارم آن‌ها را در رمان‌هایم بکار ببرم.»



یکی دیگر از نقاط برجسته‌ی آثار لوتاس ریتمیک بودن سبک نوشتاری اوست. او می‌افزاید: «من با ملودی کار می‌کنم و سعی می‌کنم قسمت‌های مختلف متن را به صورت ریتمیک به هم اتصال دهم. مثلا حتی در توصیف یک منجنیق هم می‌کوشم این اصل را رعایت کنم.»

به این ترتیب او واژگان و توصیفات علمی خشک و جدی را، با به کار بردن سبکی شعرگونه تبدیل به متنی جالب و خواندنی می‌کند.



لوتاس، امتیازی برای آکادمی سوئد


حضور لوتاس در آکادمی سوئد فرصت خوبی است برای کسب اعتبار هر چه بیشتر برای این موسسه، زیرا او در سوئد از محبوبیت بالایی برخوردار است و تا به حال تمام جوایز مهم ادبی را از آن خود کرده است. علاوه بر این، لوتاس نماینده نسل جوان نویسندگان سوئدی است که با محتوا و سبک جدید خود، از آثار نویسندگان نسل گذشته فاصله زیادی دارد.



]]> iran-goftogoo iran-goftogoo Thu, 10 Dec 2009 16:07:16 +0100 53318 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=53317 فرامرز پایور، رهایی از درد [/bala]


فرامرز پایور


[title]فرامرز پایور، آهنگساز، تنظیم‌کننده موسیقی و نوازنده برجسته سنتور در سن ۷۷ سالگی در تهران درگذشت. پایور از مبتکران قطعات سازی مستقل برای سنتور و بنیان‌گذار ارکستر سازهای ملی فرهنگ و هنر بود. [/title]

فرامرز پایور در سال ۱۳۱۱ خورشیدی در خانواده‌ای اهل هنر و فرهنگ زاده شد. او از هفده سالگی به سراغ موسیقی رفت و در مکتب ابوالحسن صبا به فراگیری سنتور پرداخت.



از پایور این آهنگ‌ها به یادگار مانده است: "صد آرزو"، با شعر رودکی و صدای نادر گلچین؛ "رباعیات خیام"، با صدای محمدرضا شجریان؛ "بی تو بسر نمی‌شود"، با شعر مولوی و صدای عبدالوهاب شهیدی؛ "کنسرتینو برای سنتور و ارکستر"، همراه با جاذبه‌های نوآورانه با همکاری حسین دهلوی؛ و تعداد بی‌شماری پیش‌درآمد، چهارمضراب، تصنیف و رنگ. از آن گذشته، وی برخی از آثار شیدا و عارف را برای اجرا با ارکستر سازهای ملی تنظیم کرده است.



پدر و پدربزرگ فرامرز پایور هر دو نقاش بودند. پدربزرگ او که لقب " مصور‌الدوله " را داشت، با موسیقی آشنا بود و سه‌تار و تار می‌نواخت. جای تعجب نیست که با چنین پیشینه‌ای پایور نیز به موسیقی روی آورده باشد. او اما در ابتدا برای تحصیل به دار‌الفنون و مدرسه دارایی رفت و در سن هفده‌سالگی و از سال ۱۳۲۸ خورشیدی بود که به موسیقی روی آورد. در مکتب صبا هشت سال به آموزش پرداخت و سنتورنوازی را با ردیف موسیقی سنتی آموخت.



نوآوری در موسیقی


پایور پس از هشت سال به یکی از برجسته ترین شاگردهای استاد تبدیل شد، و همراه با صبا قطعاتی از موسیقی را به صورت دونوازی اجرا کردند، دونوازی‌هایی که هنوز هم از بهترین قطعات موسیقی بی‌کلام به شمار می‌آید. پس از مرگ استاد در سال ۱۳۳۶ پایور نزد استادان ردیف‌شناس دیگری چون نورعلی‌خان برومند، موسی‌خان معروفی و عبدالله دوامی همچنان به یادگیری تکه‌های ناشناخته موسیقی سنتی پرداخت.

اما شاید بتوان گفت که اداره کل هنرهای زیبای کشور نقشی ارزنده در شناساندن پایور به مردم اهل موسیقی ایفا کرد. همزمان با گشایش تالار رودکی در تهران، در سال ۱۳۴۶، پایور نیز به تالار پیوست و ارکستر سازهای ملی را بنیاد نهاد.



در همین ارکستر بود که او دست به نوآوری‌هایی در موسیقی سنتی ایران زد. خود او اما معتقد بود که بدون حفظ سنت‌ها، نمی‌توان نوآوری کرد. « در آن صورت آن چه پیش می‌آید انحراف است، نه نوآوری.» او در عین حال بین سنت و اصالت تفاوتی نیز قائل بود. می‌گفت: «سنت را می‌توان تغییر داد، اصالت را اما باید حفظ کرد. سنت، روش‌های اجرائی است. اصالت به کیفیت موسیقی باز می‌گردد.»



«موسیقی بسان آب است»



با وقوع انقلاب اسلامی در ایران، سازها خاموش شدند و نوازندگان را در سوگ خود فرو بردند. بیست سالی باید می‌گذشت، تا روزنه‌ای، هر چند کوچک، گشوده شود تا نوازندگان پرده از سازهای خاموش بردارند و سکوت دهشت بار چندین ساله را بشکنند. پایور نیز پس از شکست سکوت، سفری به آلمان کرد.



او در یک گفت‌و‌گوی خصوصی موسیقی را به آب تشبیه می‌کند: «موسیقی مثل آب می‌ماند. هر جا که جلویش را بگیرند، بالاخره از جای دیگری نشت می‌کند.» او در مورد غم‌انگیز بودن یا تفکربرانگیز بودن موسیقی سنتی گفت: «موسیقی سنتی ما با سابقه یکصد و پنجاه ساله، راه خودش را از طریق مذهب پیدا کرده است. با روضه‌خوانی‌ها، نوحه‌خوانی‌ها و تعزیه خودش را تر و خشک کرده است. در مذهب ما همیشه غم و غصه بیشتر از شادمانی بوده است. حتا در روزهای تولد حضرت محمد و امیرالمومنین، نوحه‌خوانی می‌کنند. مذهب که نگاهدارنده موسیقی سنتی بود، غم خود را به آن تزریق کرده است.»



"سعدی ادبیات موسیقی"



ارفع اطرایی، سنتورنواز برجسته‌ و از شاگردان پایور، تاریخ سنتورنوازی در ایران را به دو بخش تقسیم می‌کند: سنتورنوازی پیش از پایور و پس از او. اطرایی دوره پیش از پایور را کاری شفاهی می‌داند که چندان هم جدی نبود. او می‌گوید: «در حالی که پس از پایور، سنتورنوازی به صورت علمی و همراه با نوآوری جای خود را در میان سازهای ایرانی باز کرد. پایور سعدی وار بر ادبیات موسیقی ما اثر نهاده است.»



پایور سیزده سال پیش بر اثر سکته مغزی به بستر بیماری افتاد. خاطره پروانه که یک سالی است از مرگ او می‌گذرد، می‌گفت: «هرگاه به عیادتش می‌رفتم، به من اشاره می‌کرد که بخوان. من همیشه این شعر را برایش می‌خواندم: بهر پرسیدنم ای مایه ناز آمده‌ای/ بنده‌ام من چه عجب بنده نواز آمده‌ای.»



پایور گویا تاب دوری همکار دیرینه خود را نداشت. خاطره آرزو می‌کرد که پس از مرگش، "فاخته" پایور را برایش بزنند. آیا پایور هم همین آرزو را داشت؟



الهه خوشنام

تحریریه: کیواندخت قهاری


]]> iran-goftogoo iran-goftogoo Thu, 10 Dec 2009 16:03:07 +0100 53317 http://www.iran-goftogoo.com/forums/index.php?showtopic=53314 از جنوب شهر تا موتسارت [/bala]



[title] اپرای Cosi fan tutte موتسارت در دانشگاه هنر شهر اسن آلمان توسط دانشجویان رشته‌ی آواز کلاسیک اجرا شد. یکی از اپراخوانان این قطعه، محسن رشید خان است که می‌گوید از جنوب شهر تهران ‌می‌آید، جایی که اپرا نقشی ایفا نمی‌کند. [/title]

محسن رشیدخان خواننده‌ی جوان ایرانی در اپرای آلمان است. محسن ۳۳ سال دارد و حدود ۷ سال است در آلمان در رشته‌ی آواز کلاسیک تحصیل می‌کند. او در حال حاضر مشغول خواندن فوق تخصص خود در این رشته است.



گرایش به اپرا از کودکی



رشیدخان که تحصیل کرده‌ی دانشگاه هنر تهران است، خود می‌گوید که از جنوب شهر تهران می‌آید، منطقه‌ای که در بافت فرهنگی‌‌اش موسیقی اپرا جایگاهی ندارد: «جوی که من در آن بزرگ شده بودم هیچ ارتباطی با آن کاری که الان می‌کنم نداشت، برای اینکه من در یک خانواده‌ی مذهبی بزرگ شدم، پدر و مادرم مذهبی بودند و موسیقی، به خصوص موسیقی کلاسیک، در خانواده‌ی ما اصلا نقشی نداشت» وی می‌افزاید: «هیچ مجالی نبود که من آشنایی داشته باشم با یک چنین موزیکی، چون در واقع یک فرهنگ دیگر است و این فرهنگ را ما در خانواده نداشتیم و به طبع در محیطی که من زندگی می‌کردم این فرهنگ نبوده.»



اما با وجود این شرایط، محسن رشیدخان به اپرا و موسیقی کلاسیک علاقه‌مند شده است. او می‌گوید که حتی ممکن است همین غریب بودن موسیقی کلاسیک موجب گرایش وی به اپرا شده باشد. علاوه بر این، او طی تحصیلاتش در هنرستان از طریق مطالعه کتاب‌های مختلف نظیر زندگی‌نامه‌‌ی هنرمندان، با هنر موسیقی آشنایی پیدا کرده است.



تعزیه: اپرای ایران




محسن رشیدخان: من جزوی از این گروه هستم، یعنی تافته‌ی جدابافته نیستم

به نظر محسن رشیدخان، هنر اپرا در ایران نیز وجود دارد، اما به شکلی دیگر: «به آن صورت غریب نیست اپرا، ولی خودش را به یک شکل دیگر نشان داده در فرهنگ ما، که آن تعزیه است، مخصوصا در جنوب شهر تعزیه اجرا می‌شود و به صورت گسترده. تعزیه شکلی بدوی از اپراست. یعنی شما دسته‌ی موزیک دارید، خواننده دارید و این خودش اپراست».



اما در ایران نمی‌توان در رشته‌ی آواز به صورت آکادمیک تحصیل کرد، یعنی رشته‌ی تحصیلی‌ای با این عنوان وجود ندارد. علاقه‌مندان بیشتر خصوصی به این رشته می‌پردازند. به همین دلیل، محسن رشید خان تصمیم گرفت که برای ادامه‌ی تحصیل به آلمان بیاید. او خود را در میان هنرمندان آلمانی جاافتاده می‌بیند: «من جزوی از این گروه هستم، یعنی تافته‌ی جدابافته نیستم».



قطعه Cosi fan tutte یا «آنان همه چنین کنند»


رشیدخان در اجرای اپرای موتسارت نیز عضوی از گروه است. داستان این اپرا از این قرار است: دون آلفونسو شخصیت کلیدی اپراست که اعتقاد به بی‌وفا بودن زنان دارد. او به نوعی از زبان موتسارت سخن می‌گوید، زیرا موتسارت نگاهی‌ بسیار منتقدانه به زنان داشته. او با طرح این موضوع میان دو دوست سرباز خود، آنان را وارد بازی می‌کند که خودش گردانندهٔ اصلی‌ آن می‌شود. دون آلفونسو خبر به جنگ رفتن دو دوست را به نامزدهای آنها که دو خواهر هستند می‌رساند. در یک صحنه‌سازی با حضور دو خواهر، دو دوست را همراه با یک گروهان به جنگ می‌فرستد. اما روز بعد آنها با تغییر چهره خود، به عنوان دو تاجر آلبانیایی وارد منزل نامزدهای خود می‌شوند.



در اینجا هر کدام به نامزد دیگری اظهار عشق می‌کنند. در انتها دون آلفونسو که ارضا شده، برندهٔ این بازی تلخ است. در قسمت فینال دون آلفونسو پرده از رازها بر می‌دارد و همه چیز به ظاهر به خوبی و خوشی به پایان می‌رسد. موسیقی موتسارت در بخش پایانی شاد و سرخوش است و پیروزمندانه پایان می‌یابد، اما او در نهایت مشخص نمی‌کند که چه کسی در این میان پیروز است.



بهره بردن از هویت ایرانی



محسن رشیدخان به عنوان یک مرد ایرانی وارد صحنه می‌شود


محسن رشیدخان نقش یکی از این دو سرباز را بازی می‌کند. او از ایرانی بودن خود در این اپرا بهره برده و به جای نقش تاجری آلبانیایی، به عنوان یک مرد ایرانی وارد صحنه شده است. این تصمیم کارگردان اپرا، خانم ماشا پورتسگن بوده است. وی می‌گوید: «این اپرا راجع به دو مردی است که تغییر لباس می‌دهند و ما در این تغییر لباس به اصل آنها برگشتیم. محسن بعد از آن تغییر لباس به عنوان یک ایرانی برمی‌گردد و همکارش که از کشور کره می‌آید، به عنوان یک شخص کره‌ای». پورتسگن می‌افزاید: «درنتیجه ما اینها را اول به صورت اروپایی می‌بینیم، در فرهنگ اروپایی، و چیزی که ما بعدا می‌بینیم این است که آنها به فرهنگ خودشان برمی‌‌گردند و در آن فرهنگ، آن دو دختر را از راه به در می‌کنند».



نه تنها در جایگزین کردن نقش‌ها، بلکه به نظر محسن رشیدخان، ابعاد دیگر شرقی بودن نیز به کار او در اپرا کمک می‌کند: «به ما در فرهنگ‌مان چیزهایی ناخواسته تحمیل شده یا گرفته‌ایم، از جمله مثلا خشونت یا فقر یا خیلی چیزهای منفی دیگر و یا خیلی چیزهای مثبت. این می‌تواند بر صحنه به بازیگر یا خواننده کمک کند، به ما که از آن نیروهای منفی‌ای که گرفته‌ایم در جهت مثبت استفاده کنیم» وی در این‌باره ادامه می‌دهد: «مثلا خشم را در نظر بگیرید. یک آلمانی در جامعه آلمان، یک شخص آلمانی که بزرگ می‌شود، خشم را به آن صورت نمی‌بیند، یعنی در یک جامعه دموکراتیک، خیلی خوب بزرگ می‌شوی، کودکی‌ات بسیار عالی است، مدرسه میروی و ... ولی در یک جامعه شرقی مثل تهران، شما هر روز در خیابان دعوا می‌بینی یا پدرسالاری... خب اینها در آدم تاثیر می‌گذارد دیگر، در درون آدم هست».



هدف: تک‌خوانی در اپرا

اما محسن در ابتدای کار خود با دشواری‌هایی نیز مواجه شده بود. تفاوت شدید بین موسیقی شرقی و غربی یکی از آن دشواری‌ها بوده است. «اختلاف موسیقی ایرانی با موسیقی غربی را به طور مشهود احساس کردم. از این دنیا به آن دنیا وارد شدن توانی می‌خواهد که من در ابتدا نداشتم» رشیدخان تاکید می‌کند، «به عنوان مثال، موسیقی ایرانی فواصلی دارد که در موسیقی غربی یا Lied آلمانی اینها اصلا نیست. و من چون با این موسیقی بزرگ شده‌ام، با موسیقی ایرانی، در گوشم هست و در ذهنم هست و در وجودم، تا بیایم از آن کنده شوم، خیلی وقتم را گرفت».



محسن رشیدخان در حال حاضر در مسیر پیشرفت است. «من با هدفی بزرگ وارد آلمان شدم که رسیدن به آن هدف بسیار بسیار مشکل است. ولی حداقل من در راه رسیدن به آن هدف قرار گرفتم». هدف محسن رشیدخان این است که روزی بتواند تکخوان در یک اپرای بزرگ و محبوب آلمان شود.



درسا گرامی

تحریریه: بابک بهمنش


]]> iran-goftogoo iran-goftogoo Thu, 10 Dec 2009 15:54:35 +0100 53314